4.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Kitabı Sayfa 122-125-126-128-130 Cevapları

YARDIM İÇİN FACEBOOK HESABIM : https://www.facebook.com/mehtap.simsek.35
By admin - Tarihi: Cuma, Şubat 22, 2013 - Kaydet & Paylaş - 1 Yorum

4.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Kitabı Sayfa 122-125-126-128-130 Cevapları Zambak Yayınları Birinci Kitap

GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE AYDINLATMA

A.Aydınlatma Teknolojileri Nelerdir

Teknolojinin ortaya koyduğu en büyük gelişmelerden biri olan ampulün icat edilmesinin üzerinden yaklaşık 157 yıl geçti. İnsanların tatil için uzaya gittiği bu günlerde, ampul artık ışıklandırmanın atası sayılırken, onun gibi “ışık üreten”; evleri, binaları, kentleri aydınlatan ve gece gösterilerinin düzenlenmesini sağlayan yeni teknolojiler geliştirildi.

Oluşan elektrik akımının geçişine direnç gösteren elektrik tellerinin yanması yöntemiyle ışık üreten ampulün ürettiği enerjinin yüzde 93’ü boşa giderek kızılötesi ışınıma dönüşüyor. Bu sebeple enerjinin daha iyi değerlendirebilmesi için başka alternatif yöntemlere ihtiyaç duyuldu. Uygulanan alternatif yöntemlerin en önemlisi, işleyişi basit bir temele dayanan flüoresan lambalar… Bu yöntemde lamba içindeki gazın çevresinde dolaşan elektrik akımı, gazı harekete geçiyor ve ışık üretiliyor. Ampulle kıyaslandığında daha uzun ömürlü olan flüoresan, 6.000 saat dayanırken enerjinin yüzde 25’ini ışığa çeviriyor.

Bir asırdır temel mantığı değişmeyen aydınlatma teknolojileri artık enerji tasarrufu sağlayan ampuller, flüoresanlar, lazerli halojen lambalar ve LED teknolojisiyle değişti ve bu ürünler birçok alanda kullanıma girdi.
B. Aydınlatma Teknolojileri Yaşamımızı Nasıl Etkiliyor

Aydınlatma teknolojisinin gelişmesiyle insanların yaşam kalitesi artmıştır.Hastanelerde,konserlerde,stadyumlarda,havaalanlarında,tarihi binalar ve sanat eserlerinde aydınlanma teknolojisinden faydalanılmaktadır.

C. Işık da, Çevre Kirliliğine Sebeb Olurmu?

Yanlış yerde, yanlış miktarda, yanlış zamanda, yanlış yönde yapılan aydınlatmalar ışık kirliliğine neden olur.Sokak ve cadde aydınlatmaları da ışık kirliliğine neden olmaktadır.Bu nedenle gün ışığına duyarlı çalışan sistemler kullanılmaktadır.
Zaman ayarlı reklam ve ilan panolarında fazla ışıklandırma yapmamak,gereksiz ışık kaynağı kullanmamak ışık kirliliğini azaltır. Ayrıca yerleşim yerleri ve aşırı aydınlatma gök bilimcilerinin çalışmalarını olumsuz etkilemektedir.
Gök bilimciler çalışmalarını yerleşim yerlerinin dışındaki gözlemevlerinde yapmaktadırlar.

KAVRAMLAR

Aydınlatma Teknolojisi : Aydınlanma araçlarının yapılması ya da üretilmesi için gerekli bilgi ve yetenektir.Teknolojinin ortaya koyduğu en büyük gelişmelerden biri olan ampulün icat edilmesinin üzerinden yaklaşık 157 yıl geçti. İnsanların tatil için uzaya gittiği bu günlerde, ampul artık ışıklandırmanın atası sayılırken, onun gibi “ışık üreten”; evleri, binaları, kentleri aydınlatan ve gece gösterilerinin düzenlenmesini sağlayan yeni teknolojiler geliştirildi.

Oluşan elektrik akımının geçişine direnç gösteren elektrik tellerinin yanması yöntemiyle ışık üreten ampulün ürettiği enerjinin yüzde 93’ü boşa giderek kızılötesi ışınıma dönüşüyor. Bu sebeple enerjinin daha iyi değerlendirebilmesi için başka alternatif yöntemlere ihtiyaç duyuldu. Uygulanan alternatif yöntemlerin en önemlisi, işleyişi basit bir temele dayanan flüoresan lambalar… Bu yöntemde lamba içindeki gazın çevresinde dolaşan elektrik akımı, gazı harekete geçiyor ve ışık üretiliyor. Ampulle kıyaslandığında daha uzun ömürlü olan flüoresan, 6.000 saat dayanırken enerjinin yüzde 25’ini ışığa çeviriyor.

Bir asırdır temel mantığı değişmeyen aydınlatma teknolojileri artık enerji tasarrufu sağlayan ampuller, flüoresanlar, lazerli halojen lambalar ve LED teknolojisiyle değişti ve bu ürünler birçok alanda kullanıma girdi.

Işık Kirliliği : Yanlış yerde, yanlış miktarda, yanlış zamanda, yanlış yönde yapılan aydınlatmalar ışık kirliliğidir.

Günümüzde Aydınlanmak İçin Ne Tür Işık Kaynağı Kullanıyoruz?
Bir asırdır temel mantığı değişmeyen aydınlatma teknolojileri artık enerji tasarrufu sağlayan ampuller, flüoresanlar, lazerli halojen lambalar ve LED teknolojisiyle değişti ve bu ürünler birçok alanda kullanıma girdi.

Günümüzden Birkaç Asır Evvel İnsanlar Aydınlanmak İçin Neler Kullanıyordu?

Odun ateşi, meşale,yağ lambası,gaz lambası, mum,hava gazı lambası

SAYFA 125

Aydınlatma Teknolojileri Yaşamımızı Nasıl Etkiliyor

Aydınlatma teknolojisinin gelişmesiyle insanların yaşam kalitesini artmıştır. Hastanelerde,konserlerde,stadyumlarda,havaalanlarında,tarihi binalar ve sanat eserlerinde aydınlanma teknolojisinden faydalanılmaktadır.

 

SAYFA 126

Aydınlatma Teknolojileri Hayatımızı Kolaylaştırmış mıdır yoksa Zorlaştırmış mıdır?

Aydınlatma teknolojileri hayatımızı kolaylaştırmıştır.
Aydınlatma teknolojisinin gelişmesiyle insanların yaşam kalitesini artmıştır. Hastanelerde,konserlerde,stadyumlarda,havaalanlarında,tarihi binalar ve sanat eserlerinde aydınlanma teknolojisinden faydalanılmaktadır

Işığı Nasıl Kullanalım?

Işık, bir ışımanın ışık kaynağından çıktıktan sonra cisimlere çarparak veya direk olarak yansıması sonucu canlıların görmesini sağlayan olgudur

IŞIĞIN DOĞRU KULLANIMI

1. Bulunduğumuz ortamların gereğinden fazla ya da az aydınlatılması görmeyi zorlaştırır ve gözü yorar.

2. Işığın doğrudan gözümüze gelmemesine dikkat etmeliyiz.

3. Gece ders çalışırken masa lambası kullanmak göz sağlığı için uygundur. Ancak sağ elimizi kullanıyorsak ışık sol taraftan, sol elimizi kullanıyorsak ışık sağ taraftan gelmelidir.

4. Okuduğumuz kitapla gözümüz arasındaki mesafe 35-40 cm olmalıdır.

5. Güneşli günlerde gözümüze güneş gözlüğü takmalıyız.

6. Uzun süre tv.,bilgisayar karşısında kalmamaya; yakından izlememeye özen göstermeliyiz.

7. Aydınlatma araçlarını tasarruflu kullanarak aile ve ülke ekonomisine katkıda bulunmalıyız.

SAYFA 128

Nerelerde Gereğinden Fazla Işık Kullanılıyor?

Geceleri ıssız vakitlerde havuzların aydınlatılması.
Boş reklam panolarının aydınlatılması.
Zaman ayarlı reklam ve ilan panolarının gereğinden fazla ışıklandırılması

 

ETKİNLİK

Işık Kirliliği Problemini Nasıl Çözeriz?

Işık kirliliğinin önlenmesi konusunda herkese görev düşmektedir. Bunun için doğru aydınlatma konusunda bilgi sahibi olunKendi uygulamalarınızda doğru aydınlatma kurallarına uyun.
Çevrenizdeki yanlış ve sizi rahatsız eden uygulamaları ilgililere duyurun

Işık kirliliğinin kontrol altına alınmasının önündeki asıl engel bu soruna gösterilen ilgisizlik ve duyarsızlıktır. Henüz hava kirliliği ya da gündemdeki diğer çevre sorunları kadar ciddi boyutlara ulaşmadığı için olsa gerek , ışık kirliliği acilen üzerinde durulması gereken bir problem olarak görülmüyor. Geceleri sokakların , yolların ve toplum tarafından sıklıkla kullanılan yerlerin aydınlatılması elbette gerekli. Unutulmaması gerekense , fazla ışığın iyi ve kaliteli aydınlatma anlamına gelmediğidir.
Işık kirliliğin en aza nasıl indirgenebilir ? önce şu gerçeği kabul ederek işe başlayalım : “ göğü aydınlatma “ nın hiçbir yararı yoktur. Malımızı canımızı güvende hissetmemize de bir katkı sağlamaz. Yani ışıklandırma , suç işleyecek olanların suç işlemesini engelleyen bir öğe değildir. O halde ilke olarak öncelikle şunlar yapılmalıdır;
Işığın göğe yönelmesini önlemek ve aydınlatılacak yere doğru göndermek. Yeryüzüne paralel ışığın yayımını önlemek için mümkün olduğunca ışık ya tüm kesilmeli ya da çok düşük profilli muhafazalarda tutulmalıdır.
Enerji tasarrufu eden ve ışığı her yöne saçmayan lambalar kullanılmalıdır. Astronomlar ışık kaynağı olarak düşük basınçlı sodyum lambaları tercih etmektedirler. Düşük basınçlı sodyum lambalar ışığı tam kesmez veya çok düşük profilli bir muhafaza değildir. Yüksek basınçlı sodyum lambalar ise gökyüzüne paralel ışık miktarını çok azalttığından daha fazla kabul görmektedir.
Fazla ışıklandırmadan kaçınılmalıdır. Kabul edilen standartlara göre herhangi bir iş için doğru ışık miktarının kullanılması , ışık kirliliğine neden olan yansıtılmış ışık miktarını azaltacaktır.
Gereksiz gece ışıklandırması , kısmen dekoratif amaçlı projektör , ticari ve reklam amaçlı ışıklandırma , spor sahalarında kullanılan projektörler gece yarısından sabahın erken saatlerine kadar kapatılmalıdır.
Bina dış cephe ve reklam panolarının aydınlatılması amaçlı kullanılan projektör tipi armatürler uygun açılarla sadece aydınlatılmak istenilen alanı aydınlatacak tipte seçilmeli ve yönlendirilmelidir. Mümkün olduğunda aydınlatma yukarıdan aşağıya doğru yönlendirilerek yapılmalıdır.
Park ve bahçelerde büyük oranda gökyüzüne ışık gönderen glop tipi armatürlerin kullanılmasından kaçınılmalıdır. Bunların yerine yürüyüş yollarında uluslar arası önerilerce verilen değerlerde yatay ve düşey aydınlık düzeylerini yaratan uygun tasarımlı direkt veya yarı-direkt armatürler kullanılmalıdır.

Işık Kirliliğini Azaltmak İçin Nasıl Önlemler Alınmalıdır?
şık Kirliliği Nasıl Önlenir
Işık kirliliğinin kontrol altına alınmasının önündeki asıl engel bu soruna gösterilen ilgisizlik ve duyarsızlıktır. Işık kirliliği bir çevre sorunu ve rahatsızlık verici bir etki olarak düşünülmemektedir. Henüz hava kirliliği ya da gündemdeki diğer çevre sorunları kadar ciddi boyutlara ulaşmadığı için olsa gerek , ışık kirliliği acilen üzerinde durulması gereken bir problem olarak görülmemektedir. Geceleri sokakların, caddelerin ve toplum tarafından sıklıkla kullanılan yerlerin aydınlatılması güvenlik açısından büyük önem arzetmektedir. Diğer yandan, fazla ışık iyi ve kaliteli aydınlatma anlamına gelmemektedir.

Işık Kirliliğinin Azaltılması için Aşağıdaki Maddelere Önemle Dikkat Edilmesi Gerekmektedir.
• Işığın göğe yönelmesini önlemek ve aydınlatılacak yere doğru yönlendirmek gerekmektedir. Yeryüzüne paralel ışığın yayımını önlemek için mümkün olduğunca ışık ya tüm kesilmeli ya da çok düşük profilli muhafazalarda tutulmalıdır.
• Enerji tasarrufu eden ve ışığı her yöne saçmayan lambalar kullanılmalıdır. Düşük basınçlı sodyum lambalar ışığı tam kesmez veya çok düşük profilli bir muhafaza değildir. Yüksek basınçlı sodyum lambalar ise gökyüzüne paralel ışık miktarını çok azalttığından daha fazla kabul görmektedir.
• Fazla ışıklandırmadan kaçınılmalıdır. Kabul edilen standartlara göre herhangi bir iş için doğru ışık miktarının kullanılması, ışık kirliliğine neden olan yansıtılmış ışık miktarını azaltacaktır.
• Gereksiz gece ışıklandırması, kısmen dekoratif amaçlı projektör, ticari ve reklam amaçlı ışıklandırma, spor sahalarında kullanılan projektörler gece yarısından sabahın erken saatlerine kadar kapatılmalıdır.
• Bina dış cephe ve reklam panolarının aydınlatılması amaçlı kullanılan projektör tipi armatürler uygun açılarla sadece aydınlatılmak istenilen alanı aydınlatacak tipte seçilmeli ve yönlendirilmelidir. Mümkün olduğunda aydınlatma yukarıdan aşağıya doğru yönlendirilerek yapılmalıdır.
• Park ve bahçelerde büyük oranda gökyüzüne ışık gönderen glop tipi armatürlerin kullanılmasından kaçınılmalıdır. Bunların yerine yürüyüş yollarında uluslar arası önerilerce verilen değerlerde yatay ve düşey aydınlık düzeylerini yaratan uygun tasarımlı direkt veya yarı-direkt armatürler kullanılmalıdır.
• Büyükşehirlerde yoğun olarak araç trafiğine açık olan caddelerin çok sayıda direkli lambalarla aydınlatılması yerine, daha seyrek sayıda direkli lambalarla aydınlatılması, yol kenarlarına araç sürücülerinin dikkatine çekecek kedi gözü veya parlayan maddeler kullanılması uygun olacaktır.
• Fotosel ile otomatik olarak yanmaya başlayan sokak lambaları bazen güneş ışıklarının azalması nedeni ile erken saatlerde yanabilmektedir. Bu işlemin kolaylık sağlamasına rağmen daha fazla miktarda enjinin harcanmasına neden olmaktadır. Bunun yerine bu aydınlatmaların saatlere uygun olarak manuel açılıp kapatılması daha uygun olacaktır.
• Işık kirliliğinin azaltılması için yerel yönetimlerin ve basının ilgisi çakilerek gerekli düzenlemelerin yapılması sağlanmalıdır.
…….
Işık kirliliğinin önlenmesi konusunda herkese görev düşmektedir. Bunun için doğru aydınlatma konusunda bilgi sahibi olunKendi uygulamalarınızda doğru aydınlatma kurallarına uyun.
Çevrenizdeki yanlış ve sizi rahatsız eden uygulamaları ilgililere duyurun

Işık kirliliğinin kontrol altına alınmasının önündeki asıl engel bu soruna gösterilen ilgisizlik ve duyarsızlıktır. Henüz hava kirliliği ya da gündemdeki diğer çevre sorunları kadar ciddi boyutlara ulaşmadığı için olsa gerek , ışık kirliliği acilen üzerinde durulması gereken bir problem olarak görülmüyor. Geceleri sokakların , yolların ve toplum tarafından sıklıkla kullanılan yerlerin aydınlatılması elbette gerekli. Unutulmaması gerekense , fazla ışığın iyi ve kaliteli aydınlatma anlamına gelmediğidir.
Işık kirliliğin en aza nasıl indirgenebilir ? önce şu gerçeği kabul ederek işe başlayalım : “ göğü aydınlatma “ nın hiçbir yararı yoktur. Malımızı canımızı güvende hissetmemize de bir katkı sağlamaz. Yani ışıklandırma , suç işleyecek olanların suç işlemesini engelleyen bir öğe değildir. O halde ilke olarak öncelikle şunlar yapılmalıdır;
Işığın göğe yönelmesini önlemek ve aydınlatılacak yere doğru göndermek. Yeryüzüne paralel ışığın yayımını önlemek için mümkün olduğunca ışık ya tüm kesilmeli ya da çok düşük profilli muhafazalarda tutulmalıdır.
Enerji tasarrufu eden ve ışığı her yöne saçmayan lambalar kullanılmalıdır. Astronomlar ışık kaynağı olarak düşük basınçlı sodyum lambaları tercih etmektedirler. Düşük basınçlı sodyum lambalar ışığı tam kesmez veya çok düşük profilli bir muhafaza değildir. Yüksek basınçlı sodyum lambalar ise gökyüzüne paralel ışık miktarını çok azalttığından daha fazla kabul görmektedir.
Fazla ışıklandırmadan kaçınılmalıdır. Kabul edilen standartlara göre herhangi bir iş için doğru ışık miktarının kullanılması , ışık kirliliğine neden olan yansıtılmış ışık miktarını azaltacaktır.
Gereksiz gece ışıklandırması , kısmen dekoratif amaçlı projektör , ticari ve reklam amaçlı ışıklandırma , spor sahalarında kullanılan projektörler gece yarısından sabahın erken saatlerine kadar kapatılmalıdır.
Bina dış cephe ve reklam panolarının aydınlatılması amaçlı kullanılan projektör tipi armatürler uygun açılarla sadece aydınlatılmak istenilen alanı aydınlatacak tipte seçilmeli ve yönlendirilmelidir. Mümkün olduğunda aydınlatma yukarıdan aşağıya doğru yönlendirilerek yapılmalıdır.
Park ve bahçelerde büyük oranda gökyüzüne ışık gönderen glop tipi armatürlerin kullanılmasından kaçınılmalıdır. Bunların yerine yürüyüş yollarında uluslar arası önerilerce verilen değerlerde yatay ve düşey aydınlık düzeylerini yaratan uygun tasarımlı direkt veya yarı-direkt armatürler kullanılmalıdır.

Işık Kirliliğinin Ne Gibi Zararları Vardır?

Işık kirliliği boşa giden para demektir
Işık kirliliği doğal hayatı da etkiler:
Kötü aydınlatmadan zarar görenler yalnız devlet bütçesi ya da gece gökyüzünü izlemek isteyenler değildir. Örneğin göçmen kuşlar için ışık kirliliği yeni bir tehlikedir: Kuşlar sadece insanlar için değil, dünyadaki tüm canlı yaşam için çok yararlıdır. Her yıl milyarlarca haşereyi, sineği tüketirler, milyarlarca bitki tohumunu yayarlar. Özellikle küçük sineklerle beslenen göçmen kuşlar gece seyahat ederler. Kimi türler milyonlarca kilometre yol kat ederler. Kısmen takım yıldızlardan yön bulurlarken gökdelenler, deniz fenerleri gibi yüksek yapılardan yayılan ışıklar onlar için çekici olur. Bunun sonucu, kuşlar ya yorulup düşünceye kadar ışık etrafında fır dönerler ya da doğrudan
binaya çarparlar. Bu şekilde bir gecede binlerce kuşun öldüğü bilinmektedir

Kimi deniz hayvanlarının yuvalama alışkanlıkları ışık kirliliği ya da yapay aydınlatma yüzünden tehlikededir. Deniz kaplumbağalarının binlerce yumurtasından çıkan yavrulardan yalnızca

birkaçı denize ulaşabilmektedir. Denize ulaşmak için deniz ile kara arasındaki aydınlık farkını kullanan kaplumbağalar yapay ışıklandırmalarla karaya yönelince hayatlarından olmaktadırlar. Avustralya’da yapılan bir araştırmaya göre mercanlar, üzerlerine düşen aşırı ışık yüzünden kendilerine renklerini veren mikroskobik bitkileri reddetmekte, beyazlaşmakta ve strese girmektedirler

Işığın fazlası yönelim kaybına neden oluyor. Üstelik ışık kirliliği kanser vakalarında da artışa yol açıyor.

Canlıların yön bulmada ve zaman algısında en büyük yardımcısı olan ışığın fazlası ters etki yaratıyor. Bu durum milyarlarca böcek ve sineğin ölümüne sebep oluyor. 2000 yılında yapılan bir araştırmaya göre Almanya’da bulunan yaklaşık 6 milyon 800 bin sokak lambasının her biri sadece tek bir yaz gecesinde yaklaşık 150 bin haşereye mezar oluyor. Aynı şekilde projektörler ve petrol platformlarında kullanılan ışıklandırmalar da kuşları büyüleyerek kendilerine çekiyor. Işıkla adeta hipnotize olan kuşlar, son nefeslerini verene dek ışığı çevresinde daireler çiziyor.
Işık kirliliğine dikkat
Alman Wunderwelt Wissen dergisinin son sayısında yer alan bir habere göre, fazla ışığın sadece hayvanlar âleminde değil, insanlar üzerinde de olumsuz etkileri var. Bazı doktorlar ışık kirliliğinin insan hayatına ölümcül etkileri olabileceğini savunuyor. Bunun nedeni organizmanın sadece karanlıkta melatonin hormonu salgılaması. Melatonin, insanın gece gündüz vücut saatini ayarlayan sistemin önemli bir parçası… Ancak melatoninin tek işlevi bu değil. Bu hormona aynı zamanda hücre yenilenmesinde de ihtiyaç duyuluyor. Melatonin eksikliği farklı kanser türlerinin görülme sıklığını arttırıyor.
İsrail Hayfa Üniversitesi’nin yaptığı ve Viyana’da 2008 yılında düzenlenen 8. Avrupa Gece Gökyüzünün Korunması Sempozyumu’nda ortaya koyduğu bir araştırmaya göre geceleri yoğun şekilde aydınlatılan bölgelerde yaşayan kadınlarda meme kanserine yüzde 37 daha fazla rastlanıyor.

 

BÖLÜM DEĞERLENDİRMESİ

Neler Öğrendik

Ampulün İcadı Hayatımızı Nasıl Etkiledi?

Bu icad, telgraf aleti, sıcak katotlu tüpü,sinema göstericisini,elektrikli yazı makinesini ve birçok icadı insanlığın hizmetine kazandırmıştır.

Doğru ve Yanlış Aydınlatma Nedir? Örnekler ?

Doğru aydınlatma nedir?
Göğü aydınlatamazsınız! O halde, ilke olarak, izlenecek en basit yol (1) ışığın göğe yönelmesini kesmek ve aydınlatılacak yere yöneltmek, (2) birim enerji başına daha çok ışık veren kaynakları kullanmak, (3) zamanlayıcılarla gereksiz aydınlatmaları -örneğin reklam ve ilan ışıklandırmalarını- gece yarısından sonra kapatmak olmalıdır.

Yanlış Aydınlatma : Yanlış yerde, yanlış miktarda, yanlış zamanda, yanlış yönde yapılan aydınlatma.
Geceleri ıssız vakitlerde havuzların aydınlatılması.
Boş reklam panolarının aydınlatılması.
Zaman ayarlı reklam ve ilan panolarının gereğinden fazla ışıklandırılması

Işık Kullanımı Ne Zaman İsrafa Sebep Olur?
Gereksiz yapılan aydınlatma sonucunda israfa sebeb olur.Aşırı miktarda ve gereksiz yerde kullanıldığında israfa sebeb olur.Örnek verecek olursak.Geceleri ıssız vakitlerde havuzların aydınlatılması.
Boş reklam panolarının aydınlatılması.
Zaman ayarlı reklam ve ilan panolarının gereğinden fazla ışıklandırılması.

Eleştirel Düşünce

Demir Kaynağı yapan işçi göz sağlığını korumak için kaynakçı gözlüğü kullanmalıdır.

Kategorisi Fen • Tags: , , , , , , , , , , ,

One Response to “4.Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Kitabı Sayfa 122-125-126-128-130 Cevapları”

Comment from acil ödev
Time 24 Şubat 2013 at 13:38

Bakın ben buraya geçmişten günümüze ampul diye girdim

Yorum Yaz

Protected by Copyscape Online Infringement Detector