Bilgi Felsefesinin Temel Problemleri

YARDIM İÇİN FACEBOOK HESABIM : https://www.facebook.com/mehtap.simsek.35
By admin - Tarihi: Çarşamba, Ağustos 28, 2013 - Kaydet & Paylaş - Yorum Yaz

Bilgi Felsefesinin Temel Problemleri

BİLGİ KURAMININ TEMEL PROBLEMİ (DOĞRU BİLGİNİN İMKÂNI PROBLEMİ):
Bilginin imkanı ve kaynağı sorusuna verilen cevapları iki ana başlıkta toplamak mümkündür. “bilebilir miyiz?” “doğru bilgi olanaklı mı? Sorularına düşünce tarihi boyunca bazı filozoflara göre doğru bilgi vardır. Bazılarına göre ise doğru bilgi olanaksızdır. Buna göre iki önemli yaklaşım ön plana çıkmıştır:

A. Septisizm(Şüphecilik): Doğru bilgi olanaksızdır. Doğru bilginin mümkün olmadığını ya da elde edilen bilginin doğru olup olmadığından kuşku duyulması gerektiğini savunan yaklaşımlara verilen genel addır. Doğru bilginin imkânsızlığını savunan ve benimseyen filozoflara septik(şüpheci); bu düşünce akımına ise septisizm(şüphecilik) denir.

Doğru Bilginin İmkansızlığını Savunanlar:
Sofistler: Sofistler her kesin üzerinde birleşebileceği bir bilginin olmayacağını savunurlar. Sofistler bilgi konusunda görelik kuşkucu ve yararcıdırlar. Sofistler şüpheci filozoflardır. Başlıca temsilcileri şunlardır:
Protogoras: Protogoras’a göre insan her şeyin ölçüsüdür. Bu her şey insana göre değişir demektir.
Not: Böyle kişiden kişiye değişen bilgilere göreli bilgi, bilginin kişiden kişiye değiştiğini savunan düşüncelere de görecelik denir (Rölativizm).
Gorgias: Gorgias’a göre hiçbir şey yoktur, olsaydı da bilemezdik, bilseydik de başkalarına iletemezdik. Sözleriyle aşrı bir kuşkucu olduğunu göstermektedir.
Şüpheciliği daha sonra sistematikleştiren ilk çağ filozoflarından Pyrrhon ve Timon’dur. Onlara göre bilgi bize doğruyu ve gerçeği bildiremez. Çünkü bilginin hem doğruluğu hem de yanlışlığı aynı sağlam kanıtlarla ortaya konulabilir.
Pyrrhon ve Timon’un öğretisi üç noktada toplanır.
1. Nesnelerin gerçek yapısı kavranamaz.
2. Nesnelere karşı tutumumuz yargıdan kaçınmak (epokhe) olmalıdır.
3. Ancak bu tutumla ruhsal dinginliğe (huzura) ulaşılır.

Şüphecilik Türleri
a- Tavır olarak şüphecilik: Felsefenin önemli niteliklerinden biri eleştirici olmasıdır. Felsefe tarihi içerisinde hemen hemen bütün filozoflar birbirlerinin görüşlerine eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşmışlardır. Bu anlamda felsefi bakımdan sağlıklı bir tavır olarak şüphecilik felsefede vardır.
b- Bir yöntem olarak şüphecilik: Şüpheciliğin bir yöntem, belli bir doğrulara ulaşmak üzere bir araç olarak kullanılmasıdır. Yöntemsel kuşkuculuğun bilinen en iyi örneği Descartes’tir. Çünkü Descartes apaçık doğru ve kesin bilgiye varmak için bir yöntem olarak şüpheyi kullanmıştır.
c- Aşırı şüphecilik: Sofistlerde ve bunlara benzer filozoflarda görülen hiçbir doğruluğun olmadığını savunan görüşlerin ifadesi olan şüpheciliktir.

B. Dogmatizm: Doğru bilgi vardır.Doğru bilginin elde edilmesini mümkün gören bütün yaklaşımların genel adıdır. Bu görüşü benimseyen düşünürlere ise dogmatik denir. Bilebilir miyiz? Sorusuna dogmatizm kesinlikle bilebiliriz yanıtını verir.
Şüpheciliği reddeden dogmatizm nesnel gerçeklerin varlığını kabul eder. Düşünce tarihi boyunca rasyonalizm, empirizm, kritisizm, entüisyonizm, pozitivizm, analitik felsefe, pragmatizm, fenomenoloji gibi düşünce akımları doğru bilginin imkanını dogmatik bir yaklaşımla açıklamışlardır.

Kategorisi Felsefe • Tags: , , ,

Yorum Yaz

Protected by Copyscape Online Infringement Detector