Atmosferin Etkileri

YARDIM İÇİN FACEBOOK HESABIM : https://www.facebook.com/mehtap.simsek.35
By admin - Tarihi: Salı, Ağustos 13, 2013 - Kaydet & Paylaş - Yorum Yaz

Atmosfer ve Özellikleri Atmosferin Etkileri

İklimi meydana getiren hava olayları atmosfer içinde gerçekleşir. Bu nedenle öncelikle atmosferi, özelliklerini ve etkilerini öğrenmek gereklidir. Yer’in etrafı çeşitli gazlardan oluşan bir tabakayla çevrilidir. Yer’in katı ve sıvı yüzeyini kaplayan bu gaz tabakasına atmosfer adı verilir.

Atmosfer içinde bulunan gazlar, canlıların yaşayabilmesi için ihtiyaç duyulan gazlardır. Bu gazların büyük bir bölümünün atmosfer içindeki oranları değişmez. Ancak miktarlarında değişme olabilir. Atmosferdeki gazların oranları şöyledir:
Azot: % 78
Oksijen: % 21
Asal gazlar (helyum, neon, argon, kripton, vb): % 0,96
Ayrıca, atmosferde oranları ile miktarları yere ve zamana göre değişen su buharı, karbondioksit ve ozon gibi bazı gazlar da yer alır. Bunlar arasında iklim açısından en önemlisi su buharıdır.
Atmosfer içinde, atmosfer kirleri adı verilen toz, is, kimyasal tuzlar ve bazı mikroorganizmalar da bulunur.
Atmosferde bulunan oksijen, yanma ve canlıların solunum olaylarını gerçekleştirir. Azot, bitkiler aracılığı ile toprakta tutularak, bitkilerin beslenmesinde temel madde görevini üstlenir. Karbondioksitin ise hem bitkilerin fotosentezinde kullanılması, hem de sıcaklığı tutması açısından son derece önemli bir yeri vardır. Yağışların oluşması, atmosferin sıcaklığı tutması, alt katların ısınması, sıcaklığın uzaya kaçmasının engellen-mesi gibi olaylar da su buharı sayesinde gerçekleşir.
Atmosferin etkileri şu şekilde sıralanabilir:
• İçinde bulundurduğu oksijen sayesinde canlıların yaşamasına olanak sağlar.
• İklim olaylarının meydana gelmesini sağlar.
• Yer Yuvarlağı’nın aşırı ısınmasını ve soğumasını engeller.
• Yer Yuvarlağı ile birlikte dönerek sürtünmeden doğacak olan yanmayı engeller.
• Güneş’ten gelen ve canlı yaşamı için zararlı olan ışınların yeryüzüne ulaşmasını engeller.
• Uzaydan gelen meteorların parçalanmasını sağlar.
• Güneş ışınlarının dağılmasını sağlayarak, gölgelerin tam karanlık olmasını engeller.
• Işığı, sesi ve sıcaklığı dağıtarak iletilmelerini sağlar.
• İçinde oluşan hava hareketlerine (rüzgârlara) bağlı olarak, yeryüzünde sıcaklığın dengeli dağılmasını sağlar.
Atmosfer, yer çekimi etkisiyle Yer Yuvarlağı’nı bir örtü gibi kaplar. Bu nedenle, atmosferin de şekli Dünya’nın şekline benzer. Yer Yuvarlağı’nda olduğu gibi, atmosferin de ekvatorun üstüne rastlayan kısmı şişkin, kutup noktalarına rastlayan kısmı basıktır. Bunun nedeni; ekvatorda ısınan havanın genişleyip yükselerek burada atmosfer kalınlığını artırması, kutuplarda ise soğuyan havanın yoğunlaşıp alçalarak atmosfer kalınlığını azaltmasıdır.
Atmosferin üst sınırının kesin olmamakla birlikte 10 000 km kadar yüksekte olduğu sanılmaktadır. Ancak yeryüzünden 180 – 200 km yüksekte, atmosferi oluşturan gazlar iyice seyrekleşmekte ve atmosferin özellikleri büyük ölçüde bozulmaktadır.

Kategorisi Cografya • Tags: ,

Yorum Yaz

Protected by Copyscape Online Infringement Detector